جغرافيا . شهرستان ملارد      

بازدید علمی یک روزه سرگروههای جغرافیای شهرستانهای استان تهران از شهرستان ملارد در غزب استان تهران با همکاری دبیرخانه استانی جغرافیا مستقر در شهرستان پیشوا و و گروه آموزشی جغرافیا و  کارشناسی گروههای آموزشی  شهرستان ملارد  در روز دوشنبه 30/2/1392 انجام شد. مسیر  رفت  این بازدید شهر ملارد- روستاهای لم آباد – اسفندآباد – بیدگنه – محمودآباد- چهارباغ – اخترآباد و دشت شقایق – محمدآباد قمیشلو – امیرآباد – ورآباد – گوی بلاغ . مسیر برگشت : روستای گوی بلاغ – روستای چاقویی –  سه راهی جاده صفادشت – اشتهارد و  آرامگاه بی بی سکینه (ع) – شهر صفادشت – روستاهای یوسف آباد – خوشنام – فرامرزیه و در پایان  محلات اصلی شهر ملارد یعنی سرآسیاب و مارلیک و ملارد قدیم          

این بازدید  از ساعت 9 صبح از محل آموزش و پرورش شهرستان ملارد آغاز گردید واولین مرحله از طریق مسیر ملارد و روستاهای لم آباد ، اسفندآباد و تماشای چشم اندازهای زیبای کوچه باغ های مابین ملارد و روستاهای نامبرده  تا روستای بیدگنه انجام شد. فاصله ملارد تا بیدگنه 7 کیلومتر میباشد.

اولین بازدید از روستای بیدگنه و پدیده های جغرافیای و جاذبه های گردشگری پیرامون آن بود. که شامل کوه تخت کیکاووس و امامزاده قاسم(ع) و درخت کهنسال بنه(پسته کوهی) بود. تخت کیکاووس  یک توده صخره ای آذرین است که ارتفاع آن از سطه آبهای آزاد 1318 متر و ارتفاع آن از زمین پای کوه حدود 100 متر میباشد. جنس سنگهای آن از نوع آندزیت میباشد. تخت کیکاووس مشرف به دشت پهناور ملارد بوده و بر فراز این کوه چشم انداز زیبایی از روستای بیدگنه و دشت پهناور ملارد با باغ های زیبای آن دیده می شود. تخت کیکاوس از نظر تاریخی و باستانی نیز اهمیت دارد ، در دوران باستان تا دوره ساسانی مراسم آیینی و مذهبی بر فراز این کوه برگزار می شده است. 15-10 دقیقه  زمان  می برد که شما از کنار امامزاده قاسم (ع) به قله برسید. امامزاده قاسم (ع) از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) می باشد که یکی از زیارتگاههای مهم  منطقه است. بخشی از معماری بنای آرامگاه مربوط به دوره ایلخانی می باشد که در سالهای اخیر بازپیرایی شده است. در همسایگی امامزاده قاسم(ع) ،  یک درخت کهنسال بنه (پسته کوهی)وجود دارد که سن آن را نزدیک 450 سال برآورد کرده اند که این تک درخت کهنسال مورد احترام مردم بوده و بر شاخه های آن پارچه های  را می بینیم که برخی از افراد  گره زده اند. در گویش محلی مردم به این درخت ، سقز می گویند ف چرا که شیره ای که از تنه این درخت خارج می شود بعنوان سقز جویدنی استفاده میشود. این درخت در کوههای زاگرس بویژه در استانهای ایلام،کرمانشاه دیده میشود.

پس از روستای بیدگنه ، گروه راهی دهستان اخترآباد شدند. که در این مسیر پدیده های جغرافیایی از جمله رود شور ، قلعه روستای محمودآباد، و پوشش گیاهی منطقه و نیز عملیات تثبیت ماسه های روان و کاشت گیاهانی مانند اشنان و تاغ که برای مبارزه با بیابان زایی انجام شده مورد توجه قرار گرفتند. بعد از سه راهی اخترآباد که یک راه به شهرستانهای زرندیه و ساوه در استان مرکزی و یک راه به جاده ملارد – اشتهارد میرود، در ساعت 12،  گروه به روستای اخترآباد مرکز دهستان اخترآباد از توابع بخش صفادشت شهرستان ملارد رسید و برای  صرف ناهار و ادای فریضه نماز به مجتمع آموزشی شبانه روزی سفینه النجاه اخترآباد رفتند.، که در اینجا بر خود لازم می دانیم از همکاری صمیمانه مدیریت این مجتمع ، جناب آقای طاهری ونیز  دیگر  کارکنان آن سپاسگزاری ویژه بنماییم.

 بعد از صرف ناهار و ادای نماز گروه به سوی دشت شقایق اخترآباد رهسپار شدند که در فاصله 3 کیلومتری اخترآباد واقع شده است.دشت شقایق در زمینهای پایین دست  روستای محمدآباد قمیشلو و در  دامنه کوه جارو(با ارتفاع 2050 متر)  که بلندترین کوه شهرستان ملارد است قرار دارد. فراوانی گل های شقایق این دشت در هر سال به میزان بارش برف و باران و شرایط آب و هوایی منطقه بستگی دارد، در سالهای پربارش که برف قابل توجهی بر روی کوه جارو و دامنه های آن فرو نشیند، فراوانی و تراکم  گل های شقایق بیش از اندازه خواهد بود و چشم انداز بسیار زیبایی را شاهد هستیم که از فاصله  چندین کیلومتری دامنه های کوه جارو را که از گل های شقایق پوشیده شده و انگار با رنگ قرمز رنگ آمیزی شده را می بینیم، و در سالهای که بارش کم باشد ، تراکم و فراوانی گل های شقایق این دشت کم و ناچیز خواهد بود. که امسال نیز  گل های شقایق اخترآباد  ناچیز بود ولی همین هم خود جلوه ویژه ای به منطقه داده بود که بازدیدکنندگان دشت شقایق از تماشای آن بی بهره نمانند.هنگاه اصلی تماشای دشت شقایق اواسط تا پایان اردیبهشت ماه میباشد. در این دشت پایکوهی چندین رشته قنات وجود دارد که مظهر یکی از آنها در کنار جاده اصلی واقع شده است که مورد بازدید قرار گرفت  .(از آب آن برای کشاورزی و آشامیدن دامها استفاده میشود، چاههای این قنات محلی برای زندگی و آشیانه سازی انواع پرندگان مانند کبوتر چاهی ، مرغ مینا  ،گنجشک و چکاوک  و دیگر پرندگان است).

گروه بازدید کننده پاز دشت شقایق به سوی مغرب ادامه مسیر داده و پس از گذشتن از روستاهای امیرآباد و ورآباد به روستای گوی بلاغ که دارای چشمه ای با آب شیرین و گوارا  به همین نام میباشد رفتند. گوی بلاغ که به زبان ترکی می باشد در زبان فارسی به معنی چشمه کبود است.شایان ذکر است که زبان مردم همه روستاهای دهستان اخترآباد ترکی میباشد. علت نامگذاری این روستا (گوی بلاغ) همانا لایه هایی از توف سبز کرج میباشد که در تپه های شمال روستا در دامنه کوه قراگونی دیده میشود. روستای گوی بلاغ غربی ترین روستای شهرستان ملارد و استان تهران هست. این منطقه با شهرستان اشتهارد از استان البرز همسایه است.

 پس از روستای گوی بلاغ ، گروه راه برگشت را پیش گرفت و از مسیر گوی بلاغ – ورآباد- امیرآباد – چاقویی  به جاده اصلی ملارد – اشتهارد رسید و پس از سه راهی صفادشت – ماهدشت (ماهدشت یکی از شهرهای استان البرز است که تا چندین سال پیش مردآباد نامیده میشد)به زیارت آرامگاه حضرت بی بی سکینه (ع) رفتند. حضرت بی بی سکینه (ع) خواهر امام رضا (ع) می باشد و سالانه بیش از یک میلیون زائر دارد.آرامگاه حضرت بی بی سکینه (ع) در حاشیه غربی شهر صفادشت و در کنار جاده اصلی صفادشت – اشتهارد قرار دارد.      پس از زیارت بی بی سکینه (ع) و گذشتن از شهر صفادشت مر کز بخش صفادشت ، از طریق مسیر یوسف آباد قوام  و روستای زیبا و باصفای خوشنام و فرامرزیه گروه بار دیگر به  محدوده شهری ملارد رسیدند ، که پس از بازدید از محله های اصلی ملارد یعنی سرآسیاب و شهرک مارلیک  و گذر از خیابانی که مرز استان البرز و تهران (بلوار 7 تیر یا بلوار مارلیک)میباشد از طریق خیابان اصلی  ملارد  یعنی بلوار رسول اکرم(ص) به محل اداره آموزش و پرورش شهرستان ملارد رسیدند و هریک از شرکت کنندگان با پیدا نمودن شناختی بیشتر از استان تهران و سرزمین دوست داشتنی ایران به شهرهای خود بازگشتند.(توضیحات لازم در مورد پدیده های جغرافیایی مسیرهای بازدید توسط سرگروه جغرافیای شهرستان ملارد (آقای نعمتی) برای بازدیدکنندگان ارائه می گردید).گروه آموزشی جغرافیای شهرستان ملارد از همه دبیران گرامی جغرافیای   شهرستان های تهران ، مسئولین دبیرخانه  جغرافیای شهرستان های تهران (سر کار خانم طباطبایی و آقای فیروزشاد) و کارشناس گروههای آموزش متوسطه  شهرستان ملارد و همچنین کارکنان مجتمع آموزشی سفینه النجاه  روستای اخترآباد بویژه مدیریت محترم این مجتمع آموزشی ، جناب آقای طاهری  که با همکاری یکدیگر زمینه برگزاری این بازدید سودمند را فراهم نمودند سپاسگزاری می نماید. به امید برگزاری بازدیدهای علمی بیشتر در آینده.

(شهرستان ملارد با مرکزیت شهر ملارد و  با وسعت نزدیک به هزار کیلومتر مربع  و با جمعیتی بالغ بر 374000 نفر در سرشماری سال1390 خورشیدی در مغرب استان تهران قرار دارد. )